توضیحات :
دانلود مبانی نظری و پیشینه تحقیق ویژگیهای یادگیری خودتنظیمی(فصل دوم) در 35 صفحه در قالب Word قابل ویرایش.
بخشی از متن :
یادگیری خودتنظیمی
خودتنظیمی در یادگیری از مقوله هایی است که به نقش فرد در فرایند
یادگیری توجه دارد. این سازه ابتدا در سال 1967 توسط بندورا مطرح
شد(کدیور،1380)و اصطلاح یادگیری خودتنظیمی از 1980 رایج
شد. این اصطلاح بر خودمختاری و مسئولیت پذیری دانشجویان برای پیشبرد
یادگیری خودشان تأکید می کند (پاریس[1]، 2003) (به نقل از نیکدل، 1385).
خود تنظیمی فرایندی است که در آن دانــــش آموز هدف هایی را برای یادگیری
خود بر می گزیند،سپس می کوشد تا شناخت ، انگیزش و رفتار خود را کنترل و
تنظیم نمایدو بر آن نظارت کند. خودتنظیمی شامل یک رهبری شناختی است که
مستلزم عواملی است از قبیل: انطباق ها و تصمیم گیری های مداوم، آگاهی برای
کسب برداشتی معتبر و هوشمند از موقعیت و آمادگی برای بازتاب آنچه در
فعالیتهای تحصیـــــلی و به طــور کلی در زندگی، باید انجــــام شود، آنچه
انجام می شود، و آنچه انجام شده است. اکتساب این مهارت لزوماً با رشد طبیعی
مرتبط نیست و همانند دیگر تواناییها یا ظرفیتها، باید بطور آشکار آموخته
شود (زیمرمن و شانک[2] 1994 به نقل از لیزراگا[3]، 2003)( نیکدل ،1385)
به باور زیمرمن (1999) یادگیرندگان مستقـــل نیاز به توجه کمتـری از طرف
معلمـــان دارند. آنها می دانند چگونه راهبردهای یادگیری را به کار گیرند،
آنها از توانایی هایشان در حیطه های خاص ، ادراکاتی دارند و خود را متعهد و
ملتزم به رسیدن به اهداف تحصیلی شان می دانند. این دانشجویان اراده دارند و
به همین دلیل می توان آنها را یادگیرندگان خود تنظیم نامید (کارشکی
ومحسنی، 1391).
خودتنظیمی فرآیند ارزشمندی است زیرا بر این که چگونه «خود» عامل ایجاد
اهداف یادگیری و نیز انتخاب راهبردها می شود و نیز این که چگونه برداشت هر
فرد از خود وتکلیف بر کیفیت یادگیری متعاقب آن تاثیر می گذارد، تاکید می
کند(پاریس ، 2003)
خودتنظیمی سه ویژگی اساسی دارد: 1- آگاهی از تفکر 2- کاربرد راهبردها
3- انگیزش مداوم. آگاهی از تفکر سنجش از خودتنظیمی است که شامل اندیشیدن و
تحلیل موثر یک فرد از عادتهای تفکر خود است. کاربرد راهبردها شامل خزانه
رو به رشد راهبردهای فرد برای یادگیری، مطالعه، کنترل هیجانات، پیگیری
اهداف و کاربرد این راهبردها است.
انگیزش مداوم سومین ویژگی یادگیری خود تنظیمی است زیرا یادگیری نیازمند انتخاب و تلاش مداوم است. (پاریس، 2003)
یادگیرنده های خودتنظیم راهکارهای شناختی مناسب را به کار می گیرند و از
نظر تحصیلی انگیزه لازم را دارند. دانشجویانی که در یادگیری خود تنظیمی
فعالند از راهکارهای شناختی یادگیری از قبیل تکرار منظم، بسط و سازماندهی
یادگیری، مدیریت بر زمان و برنامه ریزی زمانی، هدف گذاری کنترل خود و خود
ارزیابی نسبت به دیگران برتری دارند. (اشنایدر و دیگران[4]، 1989، به نقل
از غلامی 1383).
2-2-1- مولفه های خودتنظیمی
یکی از مسائل مهم در بررسی یادگیری خودتنظیمی، اختلاف نظر در نوع مولفه
های تشکیل دهنده آن است. بعضی ازنظریه ها ، به تفکیک و طبقه بندی راهبردهای
خاص یادگیری به عنوان مولفه های تاکید می کنند(مانند
پینترچ ،1999) ، برای بعضی نیز ، مولفه های انگیزشی و خودتعیین گرانه
خودتنظیمی مهم است مانند طرفداران نظریه خودتعیین گری و برای برخی دیگر از
نظریه های جدیدتر ، یکپارچه کردن مولفه های شناختی ، انگیزش ، عاطفی و
محیطی (مانند پینتریچ ،2004) و یا فرایندهای چرخه ای خودتنظیمی (مانند
زیمرمن ،1999) مهم می باشد.
پینتریچ (1999) در تحقیقی با هدف بررسی نقش باورهای انگیزشی در بهبود و تقویت خودتنظیمی
،مولفه هایی را نیز مطرح می کند. او معتقد است در اکثر الگوها یکی از جنبه
های مهم، کاربرد راهبردهای شناختی و فراشناختی گوناگون توسط دانشجویان
برای کنترل و تنظیم یادگیری شان است . الگوی او شامل سه دسته کلی راهبرد است: راهبردهای شناختی ، راهبردهای خوتنظیمی برای کنترل شناخت (فراشناخت) و راهبردهای مدیریت منابع.
راهبردهای شناختی ، در خدمت ایجاد و افزایش دانش و فرایند های شناختی
هستند . راهبردهای یادشده شامل چندین راهبرد است. که وین اشتاین و مایر
(1986) آنها را شامل یادآوری ، بسط و سازماندهی می داند. این راهبردها با
عملکرد تحصیلی رابطه دارند . راهبردهای یادآوری شامل از برخوانی جملات برای
یادگیری ، حرف زدن با صدای بلند هنگام خواندن یک متن ، برجسته کردن و خط
کشی زیر مطالب مهم با روش نسبتاً فعال و نه سطحی است. راهبردهای بسط شامل
تبیین ، تفسیر و خلاصه کردن مواد برای آموختن ، قیاس کردن ، یادداشت برداری
خلاقانه و پاسخ دهی است (وینیستون و مایر،1986). راهبرد سازماندهی ، مربوط
به پردازش عمیق ، که شامل رفتارهایی همچون انتخاب ایده اصلی متن ، خط کشی ،
برجسته کردن متن یا مواد برای آموختن ، استفاده از فنون مختلف برای انتخاب
و سازماندهی ایده های موجود در تکالیف ، طراحی و آماده کردن شبکه یا نقشه
ای از ایده های مهم ، شناسایی ساختارهای نثر ی توضیح و تفسیر متن است.
بخش دیگر و مهمتر خودتنظیمی ، فراشناخت است. فراشناخت بیش از بقیه
راهبردها ماهیت خودتنظیمی گری دارد. فراشناخت یعنی شناخت شناخت ، یا
اندیشیدن درباره نحوه یادگیری یا شناختن خود. دانش فراشناختی ، بخشی از
دانش یادگیرنده است که به اطلاعات او از نحوه یادگیری اش مربوط است و ممکن
است شامل طبقه شخص،تکلیف و راهبرد باشد. خود تنظیمی معطوف به نظارت ، کنترل
و تنظیم فعالیت های شناختی و رفتار شخص است. در بعضی تحقیقات بیشترین
تاکید فراشناخت بر راهبرهایی است که شخص برای برنامه ریزی ، نظارت و تنظیم
شناخت به کار می برد و نه دانش فراشناختی آنها (مثل برنامه دانشگاه میشیگان
، پینتریچ ،1999).
مولفه دیگر الگوی خودتنـــظیمی پینتریچ (1999) ، راهبردهایی است که
دانشجویان به کار می گیرند تا محیطشان را کنترل و مدیریت کنند. راهبردهای
مذکور شامل مدیریت و کنترل زمان ، تلاش ، محیط مطالعه و مردمان دیگر ، شامل
معلمان و همسالان ، از طریق کاربرد راهبرهای کمک طلبی است.فرض می شود که
راهبردهای مدیریت منابع به دانشجویان کمک می کنند تا با محیطشان سـازگار
شـوند و همچنین محیطشان را تغیـیر دهند تا اهداف و نیازهایشان برآورده
شود(استرنبرگ،1985) (کارشکی،محسنی،1391)
2-2-2- ویژگی های یادگیرنده خود تنظیم
زیمرمن (1986) معتقد است که فـراگیرن خودتنظیم ، اهداف مشخصی برای خود
در نظر می گیرند و برای دستیابی به آنها راهبردهایی را به کار می برند. این
یادگیرندگان ، خود شروع به یادگیری می کنند ، بر پیشرفت خود نظارت دارند و
آن ارزیابی می کنند . انگیزش درونی و خود – انگیختگی در عمل از دیگر
ویژگیهای خودتنظیم است. یادگیرنده های خودتنظیم ، راهکارهای شناختی مناسب
را به کار می گیرند و از نظر تحصیلی ، انگیزه لازم را دارند. فراگیرانی که
در یادگیری خود تنظیم فعالند از راهکارهای شناختی یادگیری از قبیل تکرار
منظم ، بسط و سازماندهی استفاده می نماند.
یادگیرنده های خودتنظیم در برنامه ریزی و سازماندهی یادگیری ، مدیریت
زمان و برنامه ریزی زمانی ، هدف گذاری ، کنترل خود و خود ارزیابی نسبت به
دیگران برتری دارند( اشنایدر و دیگران ، 1989 به نقل از غلامی ،1382).نشانه
های یادگیرنده خودتنظیم عبارت است از هدفمند بودن ، مدیریت زمان ، تمرین
معنادار و جهت دار ، کاربرد مناسب راهبردهای شناختی و فراشناختی و احساس
خودکارآمدی (زیمرمن،1994،زیمرمن و باس به نقل از امینی،1380).
یادگیرندگان خودتنظیم ، تکلیفهای خود را طراحی و بررسی می کنندو از
فرایندهای تفکر خود، آگاهی دارند و از راهبرهای شناختی برای کسب اهدافشان
بهره می جویند (کدیور،1386) . یادگیرندگان خود تنظیم ، اهدافی برای یک
تکلیف برمی گزینند و از رادهبردهای مناسبی برای کسب این اهداف استفاده می
کنند، آنها پیشرفت خودشان را نظارت و کنترل می کنند و راهبردهای یادگیری
خودشان را تا حدی که لازم باشد، تنظیم می نمایند.به طور خلاصه ،
یادگیرندگان خودتنظیم ، فعالانه جنبه های مهم شناخت و رفتار و محیط را برای
کسب اهداف یادگیری خودشان ، کنترل می کنند(لینچ[5] 2004 به نقل از
نیکدل،1385).
ویژگی های افراد خودتنظیم را میتوان در مقوله های زیر خلاصه کرد:
هدفمند بودن ، بدین معنا که این افراد اهداف مشخصی دارند و رفتارهای به
خصوصی را برای دستیابی به مقاصد خود در پیش می گیرند. چنین افرادی بر
راهبردها و اعمال خود نظارت کرده و آنها را به منظور دستیابی به موفقیت ،
جرح و تعدیل می کنند.
استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی ، بدین معنا که این افراد
هنگام روبه رو شدن با مسایل و مشکلات از راهبردهای شناختی و فراشناختی
همچون برنامه ریزی ، نظارت و کنترل هشیارانه ، طرح ریزی هدف و مرور ذهنی و
غیره استفاده می کنند.
احساس خودکارآمدی بالا.
برنامه ریزی مناسب.
خودکنترلی و نظارت بر خود.
رضایت مندی و اشتیاق.
مدیریت زمان.
کنترل هیجانات.
تقویت خود.
مدیریت مطلوب.(عرب زاده،1387)
2-2-3- ریشه های خود تنظیمی و شکل گیری آن
مطالعه خود تنظیمی در یادگیری بدون توجه به نحوه شکل گیری آن چندان
منطقی به نظر نمی رسد . رشد و شکل گیری خود تنظیمی به عنوان یک سازه روان
شناختی تحت تاثیر عوامل مختلفی است ،از جمله عوامل خانوادگی و اثرات
اجتماعی است.درگذشته فرض بر این بوده که ارائه الگوهای اجتماعی به کودکان،
شناخت و رفتار آنها را تحت تاثیر قرار می دهدو باعث فراگیری مفاهیم ، نگرش
ها ، ترجیحات و معیارهای خود پاداش ده و خود تنبیه گر می شود و والدین،
اولین الگوها و سرمشق های کودکان هستند.
[1]- paris
[2]- Shank
[3]- Lizarragga
[4]- Ashnider
[5] - Lynch
